तनहुँ । तनहुँको ऐतिहासिकस्थल तनहुँसुरमा घरबास सञ्चालनका लागि स्थानीयवासी अग्रसर भएका छन् । व्यास नगरपालिका–११ स्थित तनहुँसुरमा घरबास सञ्चालनका लागि स्थानीयवासी जागरुक भएका हुन् ।

घरबासमार्फत ग्रामीण पर्यटन प्रवर्धन गर्ने उद्देश्यसहित स्थानीयबासी घरबास सञ्चालन गर्न लागेको तनहुँसुर सामुदायिक घरबास व्यवस्थापन समितिका उपाध्यक्ष बालकृष्ण श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । सेनवंशीले शासन गरेको तनहुँसुर प्रचारप्रसारको अभावमा ओझेलमा पर्दै गएको र यसको प्रचारप्रसारमा जुट्दै घरबास सञ्चालन गर्ने योजनासहित अगाडि बढेको उहाँले बताउनुभयो ।

सो ठाउँमा घरबास सञ्चालनका लागि गण्डकी प्रदेश सरकारले अनुदानको व्यवस्था गरेको छ । उहाँका अनुसार, सामुदायिक घरबास व्यवस्थापन समितिमा अहिले आठ घर आबद्ध छन् । बिस्तारै अन्य घरहरुलाई पनि समितिमा आबद्ध हुने जनाइएको छ । “घरबास सञ्चालनका लागि स्थानीयले घरहरु सुधार गर्न शुरु गरेका छन्”, उहाँले भन्नुभयो, “तनहुँसुर ऐतिहासिक ठाउँ भए पनि स्थानीयवासीले यसको फाइदा लिन सकेका छैनन् ।”

पछिल्लो समय व्यास नगरपालिकाले अतिथि सत्कार तथा घरबास व्यवस्थापन तालीमसमेत शुरुआत गरेको छ । यही मङ्सिर १३ गतेसम्म सञ्चालन हुने तालिममा २५ जनाको सहभागिता छ ।

व्यास नगरपालिकाका प्रमुख बैकुण्ठ न्यौपानेले ग्रामीण पर्यटन प्रवर्धनका लागि घरबासको भूमिका महत्वपूर्ण हुने जनाउँदै ऐतिहासिक एवं शहीद गाउँ तनहुँसुरको प्रवर्धनका लागि नगरपालिका जुटिरहेको बताउनुभयो । “सेन राजाले राज्य सञ्चालन गरेको ठाउँ भएकाले यस ठाउँको प्रचुर सम्भावना छ, त्यसैलाई दृष्टिगत गर्दै घरबास सञ्चालनका लागि नगरपालिकाले पनि सहयोग गर्छ”, उहाँले भन्नुभयो ।

सम्पदा नेपालका अध्यक्ष हरिसिं गुरुङले घरबास सञ्चालकलाई स्थानीय उत्पादन, खाना तथा पेयपदार्थको व्यवस्थापन, खानाका प्रकार तथा पकाउने विधि, कटिङ, कुकिङको प्रयोगात्मक कक्षा, भान्सा सजावट तथा व्यवस्थापन, खाना सजावट तथा पस्किने तरिका लगायतका विषयमा प्रशिक्षण दिइने जानकारी दिनुभयो ।

तनहुँसुर पुग्ने खड्गदेवी मोटरमार्गको ६ किमी खण्ड कालोपत्रको तयारी गरिएको वडाध्यक्ष निरबहादुर खड्काले जानकारी दिनुभयो । सङ्घीय सरकारको रु पाँच करोड र व्यास नगरपालिकाको रु पाँच करोड गरी रु १० करोड लागतमा सडक कालोपत्रको तयारी भइरहेको छ । उहाँका अनुसार, हाल सडक फराकिलो, नाला निर्माण र ग्याबिन जाली भर्ने काम भइरहेको छ । “तनहुँसुर ऐतिहासिकस्थल भएकाले यसको प्रचारप्रसारमा जुटेका छौँ”, उहाँले भन्नुभयो ।

पृथ्वी राजमार्गस्थित घाँसीकुवाबाट १५ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित तनहुँसुरमा सेनवंशीय राजाले राज्य सञ्चालन गर्दाका दरबार, हतियार, भाषण गर्ने गद्दीचौतारो, कालिका मन्दिर, रानीले नुहाउने इनारलगायत अवलोकन गर्न सकिन्छ । तनहुँसुरमा व्यास नगरपालिकाले रु ३५ लाखको लागतमा शहीद पार्क निर्माण गरेको छ ।

तनहुँसुरबाट हिमशृङ्खला, महाभारत पर्वत शृङ्खला, कलेस्तीफाट, चुँदीफाट, गोरखा तथा कास्की जिल्लाका विभिन्न स्थान अवलोकन गर्न सकिन्छ । केही समय अगाडि पुरातत्व विभागले तनहुँसुर दरबारको उत्खनन गरेको थियो ।

पर्यटन पैदलमार्ग निर्माण शुरु

भानु नगरपालिका–११ मा पर्यटन पैदलमार्ग निर्माण शुरुआत भएको छ । गण्डकी प्रदेश सरकारको सहयोगमा उक्त वडामा बाँसखर्क, काफलस्वाँरा, मिर्लुङकोट पर्यटन पैदल मार्ग निर्माण शुरु भएको हो ।

उक्त पैदलमार्गको गण्डकी प्रदेश सभासद रामबहादुर गुरुङले शिलान्यास गर्नुभएको छ । मिर्लुङकोट भ्रमणका लागि पर्यटकको सहजताका लागि पैदलमार्गले सहयोग पुग्ने उहाँले बताउनुभयो । “पैदलमार्गको निर्माणपश्चात् मिर्लुङकोट आउने पर्यटकलाई पैदल हिँड्न सहज हुन्छ”, उहाँले भन्नुभयो, “मिर्लुङकोटबाट माछापुच्छ्र«े, अन्नपूर्ण हिमाल, कास्की, चितवन, गोरखा, लमजुङका रमणीय स्थानहरुको अवलोकन गर्न सकिने भएकाले यस ठाउँको प्रचारप्रसारमा जुट्नुपर्छ ।”

मिर्लुङकोट पर्यटन सूचना केन्द्रका अध्यक्ष शम्शेर लम्सालका अनुसार, पैदलमार्ग चार किलोमिटर लम्बाइ र दुई मिटर चौडाइको बन्नेछ । पैदलमार्ग निर्माणका गर्न प्रदेश सरकारले रु १० लाख विनियोजन गरेको छ । मिर्लुङकोट समुन्द्री सतहदेखि एक हजार ६४५ मिटर उचाइमा अवस्थित छ ।

व्यासनगरका योजना सम्झौता

व्यास नगरपालिकाले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो चौमासिकमा करीब तीन सय योजना सम्झौता गरेको छ । नगरपालिकाले वडा कार्यालयमार्फत गत वर्ष कोरोनाले प्रभावित भएका १८४ क्रमागत र चालू आर्थिक वर्षको ११५ योजना सम्झौता गरेको जनाएको छ ।

नगरपालिकाले गतवर्ष काम नभएका २६४ योजना क्रमागतमा राखेको थियो भने चालू आवका लागि नगरसभाले ६५० योजना पारित गरेको थियो । ती योजना सम्झौता भएर निर्माणको प्रक्रियामा रहेको नगर प्रवक्ता मोहनकुमार श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

“कोरोना कहरले गर्दा गत वर्ष धेरै योजनाका काम हुन पाएनन् । चालू आव शुरु भएदेखि नै कोरोनाले थलाएको छ । तर पनि यो वर्ष अधिकांश योजना सम्पन्न गर्ने लक्ष्यका साथ सम्झौता भएर निर्माणको चरणमा छ”, उहाँले भन्नुभयो । सकभर योजनाको काम नभएर बजेट फ्रिज हुने अवस्था नआउने उहाँले बताउनुभयो ।रासस